22 ธันวาคม วันเหมายัน กลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี

21 ธันวาคม 2558

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เผย 22 ธันวาคมนี้ เป็นวันเหมายัน (เห-มา-ยัน) กลางคืนยาวนานที่สุดในรอบปี ประเทศทางซีกโลกเหนือนับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ส่วนประเทศทางซีกโลกใต้นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อน

        รองศาสตราจารย์ บุญรักษา  สุนทรธรรม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยว่าในแต่ละวันดวงอาทิตย์จะปรากฎในตำแหน่งต่างๆ กัน ประมาณวันละ 1 องศา ในวันที่ 22 ธันวาคมนี้ ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด ส่งผลให้ช่วงกลางวันจะสั้นและช่วงกลางคืนจะยาวนานที่สุดในรอบปี  ภาษาสันสกฤตเรียกว่า “วันเหมายัน (เห-มา-ยัน) (Winter Solstice) สำหรับประเทศไทยจะเรียกว่า “ตะวันอ้อมข้าว” ดวงอาทิตย์จะขึ้นเวลาประมาณ 06:36 น. และจะตกลับขอบฟ้า เวลาประมาณ 17:55 น. (เวลา ณ กรุงเทพฯ) รวมระยะเวลากลางวันเพียง 11 ชั่วโมง 19 นาที เท่านั้น เราจึงรู้สึกว่าท้องฟ้าจะมืดเร็วกว่าช่วงเวลาอื่นๆ ของปี ประเทศทางซีกโลกเหนือนับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ส่วนประเทศทางซีกโลกใต้นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อน

ภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งการขึ้น-ตก ของดวงอาทิตย์ในช่วงเวลาต่างๆ

             รศ.บุญรักษา กล่าวเพิ่มเติมว่า “การที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์เป็นรูปวงรี ทำให้โลกมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ไม่เท่ากันตลอดปี ช่วงที่ใกล้ที่สุดประมาณต้นเดือนมกราคม (147 ล้านกิโลเมตร) ช่วงที่ไกลที่สุดประมาณต้นเดือนกรกฎาคม (152 ล้านกิโลเมตร)  การโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ที่มีระยะใกล้บ้าง ไกลบ้าง นั้น เมื่อเปรียบเทียบความแตกต่างของใกล้-ไกล ถือเป็นอัตราส่วนที่น้อยมากจึงไม่ได้มีผลต่อการเกิดฤดูกาลแต่อย่างใด แต่การที่แกนของโลกเอียง 23.5 องศา เมื่อโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้ตำแหน่งขั้วโลกเหนือหรือขั้วโลกใต้หันเข้าหาดวงอาทิตย์ส่วนต่างๆ ของโลกจึงได้รับแสงอาทิตย์ไม่เท่ากัน จึงเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้ใน 1 ปี เกิดฤดูกาลต่าง ๆ
                                         

ภาพแสดงการเคลื่อนที่ของโลกรอบดวงอาทิตย์บนระนาบสุริยะวิถี

           เนื่องจากแกนโลกไม่ได้ตั้งตรงแต่เอียงทำมุม 23.5 องศา กับแนวตั้งฉากกับระนาบโคจรของดวงอาทิตย์ ทำให้ระยะเวลา 1 ปี ที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ ทำให้เกิดปรากฏการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับการขึ้น-ตกของดวงอาทิตย์ ดังนี้

        1. วันวสันตวิษุวัต (วะ-สัน-ตะ-วิ-สุ- วัด) (Vernal Equinox) ตรงกับวันที่ 21 มี.ค. เป็นวันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกและตกทางทิศตะวันตกพอดี ส่งผลให้ช่วงเวลากลางวันเท่ากับกลางคืนพอดี นับเป็นวันที่ประเทศทางซีกโลกเหนือเข้าย่างสู่ฤดูใบไม้ผลิ ส่วนซีกโลกใต้เข้าสู่ฤดูใบไม้ร่วง
        2. วันครีษมายัน (ครี-สะ- มา-ยัน) (Summer Solstice) ตรงกับวันที่ 21 มิ.ย.หรือ 22 มิ.ย. เป็นวันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางเหนือมากที่สุด ส่งผลให้ช่วงเวลากลางวันยาวที่สุดในรอบปี สำหรับประเทศทางซีกโลกเหนือ นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อน ส่วนประเทศทางซีกโลกใต้ช่วงกลางวันจะสั้นที่สุดในรอบปี นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว  3. วันศารทวิษุวัต (สาด-ทะ-วิ-สุ-วัด) (Autumnal Equinox) ตรงกับวันที่ 23 ก.ย. เป็นวันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกและตกทางทิศตะวันตกพอดี ส่งผลให้ช่วงเวลากลางวันเท่ากับกลางคืนพอดี นับเป็นวันที่ประเทศทางซีกโลกเหนือเข้าย่างสู่ฤดูใบไม้ร่วง ส่วนซีกโลกใต้เข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ

        4. วันเหมายัน (เห-มา-ยัน) (Winter Solstice) ตรงกับวันที่ 21 ธ.ค.หรือ 22 ธ.ค. เป็นวันที่ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด และตกทางทิศตะวันตกเฉียงไปทางใต้มากที่สุด ส่งผลให้ช่วงเวลากลางวันสั้นที่สุดและกลางคืนยาวที่สุดในรอบปี หรือที่คนไทยเรียกว่า“ตะวันอ้อมข้าว” สำหรับประเทศทางซีกโลกเหนือนับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว ส่วนประเทศทางซีกโลกใต้ ช่วงกลางวันจะยาวที่สุดในรอบปี นับเป็นวันที่ย่างเข้าสู่ฤดูร้อน

ที่มา : สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

การเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning ) แบบ Mobile Learning โดยใช้ Gamification

ชื่อผลงาน “การเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended Learning ) แบบ Mobile Learning   โดยใช้  Gamification”       

อธิบายแนวคิดในการออกแบบ  เป็นการสอนในรูปแบบ  Flipped Classroom  (ห้องเรียนกลับด้าน) โดยเน้นการบวนการพัฒนาทักษะการคิด แนวคิดหลักของ "ห้องเรียนกลับด้าน" คือ "เรียนที่บ้าน-ทำการบ้านที่โรงเรียน" เป็นการนำสิ่งที่เดิมที่เคยทำในชั้นเรียนไปทำที่บ้าน และนำสิ่งที่เคยถูกมอบหมายให้ทำที่บ้านมาทำในชั้นเรียนแทน โดยยึดหลักที่ว่า เวลาที่นักเรียนต้องการพบครูจริงๆ คือ เวลาที่เขาต้องการความช่วยเหลือ เขาไม่ได้ต้องการให้ครูอยู่ในชั้นเรียนเพื่อสอนเนื้อหาต่างๆ เพราะเขาสามารถศึกษาเนื้อหานั้นๆ ด้วยตนเอง และเป็นการกระตุ้นให้ผู้เรียนสามารถที่จะเรียนรู้ได้ ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหนโดยไม่จำเป็นต้องเรียนในห้องเรียนเท่านั้น โดยมีการนำ social media มากระตุ้นความสนใจ โดยสร้าง Fanpage Facebook ในชื่อ “ครูมอนสอนสังคม”  หรือ  http://www.facebook.com/trainermorn  มีการโต้สอบ แนะนำ ผ่าน Fanpage นำ Gamigication มาใช้ผ่านระบบ mobile กระตุ้นให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้ ผ่านเกมส์ อาทิ จากเว็บไซต์ kahoot.it  หรือ  การทำข้อสอบออนไลน์ผ่าน  Google  Form

ประเด็นการพัฒนา

            เพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้และสร้างทัศนคติที่ดีของนักเรียนที่มีต่อวิชาสังคมศึกษา สาระภูมิศาสตร์ โดยใช้วิธีการเรียนการสอนด้วยเทคโนโลยีการเรียนรู้แบบผสมผสาน (Blended  Learning)      แบบ Mobile Learning  โดยใช้ Gamification มาช่วยกระตุ้นความสนใจในการเรียนรู้ของนักเรียน

กลุ่มตัวอย่าง    นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่  3

สาเหตุการพัฒนา

         1. ครูสอนแบบบรรยาย เน้เนเนื้อหามากเกินไป ทำให้นักเรียนไม่สนใจรู้สึกเบื่อ
         2. สาระภูมิศาสตร์ เข้าใจยาก ไกลตัว ไม่น่าสนใจ
         3. กระตุ้นความสนใจของบทเรียน เพื่อให้นักเรียนเกิดความอยากเรียนรู้
         4. ส่งเสริมให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ได้ทุกที่ ทุกเวลา

ขั้นตอน/วิธีการพัฒนา
         1. นักเรียนศึกษาความรู้จากบทเรียน  แล้วช่วยตั้งโจทย์คำถามและสรุปความรู้ร่วมกัน ผ่านเพจ “ครูมอนสอนสังคม”  http://www.facebook.com/trainermorn
        2. ครูนำความรู้จากการช่วยกันสรุปค้นคว้า มาคัดเลือกเป็นคำถามสำหรับนำมาใช้ใน Gamification ผ่านเกมส์ จากเว็บไซต์ kahoot.com (ใช้เกมกระตุ้นความสนใจใฝ่รู้)
        3. นำ Gamification มาใช้ผ่านโทรศัพท์สมาร์ทโฟน  (Mobile Learning ) นักเรียนช่วยกันแข่งขันตอบปัญหาจากคำถามที่ตั้งขึ้น
        4. นักเรียนช่วยกันสรุปความรู้จากการตอบคำถามจากเกม โดยมีครูช่วยเสริมความรู้

ผลที่คาดว่าจะได้รับจากการพัฒนา
        1. ผู้เรียนกระตือรือร้น  สนใจเรียน  และมีส่วนร่วมในการเรียนมากขึ้น
        2. ผู้เรียนมีการพัฒนาการคิด  ทั้งความคิดสร้างสรรค์  และการคิดอย่างมีวิจารณญาณ
        3. ผู้เรียนมีการพัฒนาด้านจิตใจ  เกิดความเห็นใจและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อกัน
        4. ผู้เรียนและครูได้โต้ตอบ  หรือสอบถามข้อสงสัย  และทบทวนความรู้  ผ่านเพจ
           “ครูมอนสอนสังคม”

หลักฐาน/ชิ้นงาน
         - ชิ้นงานการประกอบลูกโลกจำลอง
         - Lob box  ประเทศต่างๆในทวีปอเมริกา

การสร้างห้องเรียนออนไลน์ ผ่านเว็บไซต์ ClassDoJo

        การสร้างห้องเรียนออนไลน์ ด้วย ClassDoJo  คือการสร้างห้องเรียนออนไลน์ให้ผู้สอน ผู้เรียน และผู้ปกครอง สามารถติดต่อสื่อสารกันได้อย่างทั่วถึง ผ่านห้องเรียนออนไลน์ ที่ครูได้สร้างขึ้น โดยการเพิ่มชื่ออนักเรียนเข้าสู่ชั้นเรียนที่สร้างไว้
     

สร้างวัฒนธรรมในเชิงบวก

ครูสามารถส่งเสริมให้นักเรียนสำหรับทักษะหรือค่าใด ๆ - ไม่ว่าจะทำงานอย่างหนักเป็นชนิด, การช่วยเหลือผู้อื่นหรือสิ่งอื่นใด

ให้นักเรียนแบ่งปัน

นักเรียนสามารถแสดงและแบ่งปันการเรียนรู้ของพวกเขาโดยการเพิ่มภาพถ่ายและวิดีโอไปยังห้องเรียนได้ด้วยตัวของตัวเอง

ช่วงเวลาร่วมกับผู้ปกครอง

พ่อแม่ได้รับการมีส่วนร่วมโดยการแบ่งปันภาพถ่ายและวิดีโอของช่วงเวลาที่ยอดเยี่ยมในชั้นเรียน